Yıllık ücretli izin, işçinin çalışma süresine göre dinlenme hakkı olarak kanunla güvence altına alınmış bir haktır. 4857 sayılı İş Kanunu’nda düzenlenen yıllık izin, işçiye hem fiziksel hem de ruhsal olarak yenilenme fırsatı sağlar.
Bu yazıda yıllık izin süresi, hesaplama yöntemleri, işverenin izin kullandırma sorumlulukları ve sık sorulan sorular gibi tüm önemli başlıkları anlaşılır bir dille anlatıyoruz.
Yıllık İzin Hakkı Nedir?
Yıllık ücretli izin, işçinin işyerinde belirli bir süre çalıştıktan sonra ücretinden kesinti yapılmadan kullanabileceği zorunlu dinlenme süresidir.
İşveren bu izni kullandırmak zorundadır; para karşılığı izin yerine çalıştırma kural olarak yasaktır.
Yıllık İzin Şartları (İzin Hakkı Ne Zaman Doğar?)
1. En az 1 yıl çalışma
Bir işyerinde 1 yılını dolduran her işçi yıllık izin hakkını kazanır.
2. Deneme süresi hesaba dahil edilir
İşe girişten itibaren geçen tüm süre, deneme süresi dahil izin hesabına eklenir.
3. Tam zamanlı – yarı zamanlı fark etmez
Kısmî çalışma, çağrı üzerine çalışma gibi tüm çalışma türleri izin hakkı doğurur.
Yıllık İzin Kaç Gündür? (2025 Güncel Süreler)
Yıllık izin süresi, işçinin kıdemine göre belirlenir:
Çalışma Süresi İzin Süresi
1 – 5 yıl 14 gün
5 – 15 yıl 20 gün
15 yıl ve üzeri 26 gün
18 yaş altı / 50 yaş üstü En az 20 gün (kıdem ne olursa olsun)
Yıllık İzin Nasıl Hesaplanır?
Yıllık izin hesabında şu süreler çalışılmış gibi sayılır:
- Hafta tatili günleri
- Ulusal bayram ve genel tatiller
- Hastalık raporları
- Doğum ve ölüm izinleri
- 1 yıllık çalışmayı kesmeyen kısa süreli ücretsiz izinler
İşveren Yıllık İzni Ne Zaman Kullandırır?
İşçi istediği tarihte izin kullanmayı talep edebilir ancak son karar işverene aittir.
İşveren, işin yoğunluğu ve iş planlamasını dikkate alarak uygun bir tarih belirler.
Ancak işveren:
- İzni tamamen keyfi olarak erteleyemez,
- Yıllık izni bir sonraki yıla devrettirip sürekli bekletemez,
- İşçiyi izin döneminde çalıştıramaz.
Yıllık İzin Paraya Çevrilir mi?
Kural olarak hayır. Yıllık izin ücrete çevrilemez, izin yerine çalıştırma yasaktır. Sadece iş sözleşmesi sona erdiğinde, kullanılmayan izinlerin karşılığı ücret olarak ödenir.
Yıllık İzin Ücreti Nasıl Hesaplanır?
Kullanılmayan izinlerin ücreti günlük brüt ücret × izin gün sayısı şeklinde hesaplanır.
Örneğin:
Günlük brüt ücret: 1.000 TL
Kullanılmayan izin: 10 gün
Toplam izin ücreti = 10.000 TL brüt
Yıllık İzin Defteri / Formu Zorunlu mu?
Evet. İşveren yıllık izinleri: Yıllık izin defteri veya İmzalı yıllık izin formu ile belgelemek zorundadır. Belge yoksa işçi “izin kullanmadım” dediğinde ispat yükü işverendedir.
İşçi Yıllık İzin Sırasında Çalışırsa Ne Olur?
Bu durum yasaya aykırıdır. İşveren hem idari para cezası alabilir hem de işçi: Ücretini talep edebilir, Yıllık izninin iptalini isteyebilir.